GENÇLİK FORUM

GENÇLERİN BULUŞMA NOKTASI...
 
AnasayfaGaleriSSSAramaÜye ListesiKullanıcı GruplarıKayıt OlGiriş yap

Paylaş | 
 

 Türkiye iklim...

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
admin serdar
Admin
Admin
avatar

Erkek
Mesaj Sayısı : 612
Yaş : 26
Nerden : TÜRKİYE/SAKARYA
Personalized field :
Kayıt tarihi : 25/06/08

MesajKonu: Türkiye iklim...   Ptsi Tem. 07, 2008 9:18 pm

TÜRKİYE İKLİMİ

Türkiye'de çok çeşitli iklimler görülür. İklim çeşitliliğine sebep olan faktörler şunlardır:
 Üç tarafının denizlerle çevrili olması
 Yükseltisinin fazla olması
 Ilıman iklim kuşağında bulunması
 Yer şekillerinin çeşitlilik göstermesi
 Kuzeyinde ve güneyinde dağların denize paralel uzanması

Türkiye* genelde Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Çünkü* ülkemiz genelinde yazlar kurak* kışlar yağışlı geçer. Ancak bununla beraber* birbirlerinden belirgin farklarla ayrılabilen karasal ve Karadeniz iklimleri de etkili olmaktadır.

TÜRKİYE'DE İKLİM ELEMANLARI

A. SICAKLIK
Türkiye'de sıcaklık* kıyılarda enlem farkına* iç kesimlerde ise denizden uzaklık* yükselti* yer şekilleri gibi faktörlere bağlı olarak değişir.

1. Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı

 En düşük ortalama sıcaklıklar* Kuzeydoğu Anadolu'da görülür.
 En yüksek ortalama sıcaklıklar* Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin güneyi ile Akdeniz kıyılarında görülür.
 En düşük sıcaklık ile en yüksek sıcaklık arasındaki fark 8°C den fazladır.
 Sıcaklık genelde güneyden kuzeye gidildikçe azalmaktadır.


2. Temmuz Ayı Ortalama Sıcaklık Dağılışı

 Temmuz ayında en düşük sıcaklık* Kuzeydoğu Anadolu* Karadeniz kıyıları ve Marmara'nın kuzeyinde görülür.
 Bu ayda en yüksek sıcaklıklar* Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde görülür.
 Temmuz ayında bugüne kadar ölçülmüş en yüksek sıcaklık değeri 46*5°C ile Ş. Urfa iline aittir.


3. Ocak Ayı Ortalama Sıcaklık Dağılışı

 Ocak ayında* bölgeler arasındaki sıcaklık farkı* Temmuz ayına oranla daha fazladır.
 En düşük sıcaklıklar* Kuzeydoğu Anadolu'da görülür.
 En yüksek sıcaklıklar Akdeniz kıyı kesiminde görülür.
 Ocak ayında bugüne kadar ölçülmüş en düşük sıcaklık değeri -43*2 °C ile Ağrı iline aittir.

Türkiye'de günlük ve yıllık sıcaklık farkları kıyı bölgelerimizde az* iç bölgelerimizde fazladır. En az yıllık fark Doğu Karadeniz kıyılarında görülür. (15 - 16°C). En çok yıllık fark ise* Kuzeydoğu Anadolu'dadır. (Erzurum'da 27°C* Kars'ta 29°C* Ağrı'da 31 °C)

B. BASINÇ VE RÜZGARLAR BASINÇ
Türkiye'de mevsimlere* deniz ve karalara ve yerel ısınma farklarına bağlı olarak oluşan basınç merkezlerinin yanı sıra* Türkiye'nin dışında oluşan ve Türkiye'yi etkisine alan gezici basınç merkezleri de bulunmaktadır.

Türkiye'yi en çok etkileyen basınç merkezleri şunlardır:
a. Sibirya Antisiklonu: Sibirya üzerinde oluşur. Türkiye'yi kışın etkiler. Soğuk ve kar getirir. 60° enlemleri çevresinde oluşmasına rağmen* soğumadan dolayı termik kökenlidir.

b. Asor Antisiklonu: Atlas Okyanusu üzerindeki Asor Adaları çevresinde* 30° DYB alanına bağlı olarak oluşur. Kış mevsiminde Sibirya antisiklonu ile birleşerek Türkiye üzerinde etkili olduğunda İzlanda siklonu Türkiye'ye sokulamaz. Bunun sonucunda da ülkemizde kışlar soğuk* sert ve kar yassı* geçer.

c. Basra Siklonu: Basra Körfezi çevresinin aşırı ısınmasıyla oluşur. Samyeli rüzgarları vasıtasıyla Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde etkili olur. Havadaki nemi kurutarak sıcaklık ve buharlaşmayı arttırır 30° Kuzey enlemi çevresinde oluşmasına rağmen* ısınmadan dolayı termik kökenlidir. Türkiye'de yaz mevsiminde etkilidir.

d. İzlanda Siklonu: İzlanda üzerinde oluşur. Türkiye’de kışın ve ilkbaharda etkili olur. Etkili olduğunda Türkiye'de kışlar ılık* kısa ve yağmurlu geçer. 60° enlemleri çevresinde oluştuğu için dinamik kökenlidir.

RÜZGARLAR
Türkiye'ye* kuzeybatı* kuzey ve kuzeydoğudan esen rüzgarlar enlemin etkisiyle* hava sıcaklığını düşürürler. Güneybatı* güney ve güneydoğudan esen rüzgarlar ise hava sıcaklığını yükseltirler.

a. Soğuk Yerel Rüzgarlar:
Karayel: Balkanlar'daki yüksek basınç ve Basra Körfezi'ndeki alçak basınç sonucu oluşur. Kuzeybatıdan soğuk ve kuru olarak eser. Kış mevsiminde Marmara Bölgesi ile Batı Karadeniz'de sıcaklıkları azaltarak kar yağışına neden olur.

Yıldız: Kuzeyden eser. Karadeniz üzerinden geldiği için soğuk ve nemlidir. Karadeniz Dağları'nda yağış bırakır.

Poyraz: Marmara* Karadeniz ve İç bölgelerimize kuzeydoğudan esen soğuk* kuru bir rüzgardır. Doğu Avrupa'daki yüksek basıncın etkisi sonucunda oluşur. Kışın sıcaklıkları azaltarak kar yağışına neden olur. Yaz poyrazı ise serin ve kuru olarak eser.

Ege Denizi'nde* yazın poyraz benzeri rüzgarlar tam kuzeyden eserler. Eski Yunanlılar bu rüzgarlara* ticaret rüzgarı anlamında Etesia demişlerdir. Bugün de* Dünya literatüründe Ege Denizi'nde yazın kuzeyden esen rüzgarlara etezyen denilmektedir.



b. Sıcak Yerel Rüzgarlar
Lodos: Kuzey Afrika'daki yüksek basınç ve Hazar Denizi'ndeki alçak basınç sonucu oluşur. Marmara* Ege ve Akdeniz bölgelerinde etkilidir. Akdeniz'den geldiği için nemli ve sıcaktır. İç kesimlere sokulurken yükseltinin etkisiyle soğuyarak yağışa neden olur. Kış mevsiminde etkili olduğu bölgelerde* sıcaklığı arttırarak kar erimelerine neden olur.
Kıble: Güneyden eser. İç kesimlerimizde etkili olur. Akdeniz Bölgesi'nde nemli ve sıcak* iç kesimlerde ise* kuru ve sıcak olarak eser.

Keşişleme (Samyeli): 30° enlemi çevresindeki dinamik yüksek basıncın etkisi sonucu oluşur. Suriye Çölü'nden Güneydoğu Anadolu'ya doğru eser. Sıcak ve kurudur. Bitkiler üzerinde kurutucu etkisi vardır.

C. NEM VE YAĞIŞLAR
Türkiye'de* yıllık ortalama yağış bakımından* bölgeler arasında büyük farklılıklar vardır. Bazı bölgelerde ortalama yağış 2500 mm'yi bulurken* bazı bölgelerde 250 mm'nin altına inmektedir.


Türkiye'de yağışın dağılışını incelediğimizde şu özellikler görülür:
 Türkiye'de yağış dağılışı haritası ile yer şekilleri haritası karşılaştırıldığında* aralarında yakın ilgi bulunduğu tespit edilmektedir.
 Türkiye'de fazla yağış alan yerler (1000 mm. den fazla)* Doğu ve Batı Karadeniz bölümleri ile bazı Batı ve Doğu Anadolu dağlarıdır. En fazla yağış alan yer Rize çevresidir. (2400 mm. den fazla)
 Türkiye'de orta derecede yağış alan yerler (500 mm -1000 mm arası)* Akdeniz* Ege* Marmara* Orta Karadeniz* Doğu Anadolu ve İç Anadolu'nun kuzey kesimleridir.
 Türkiye'de az yağış alan yerler (500 mm’nin altında)* İç Anadolu* Güneydoğu Anadolu ve yer yer Doğu Anadolu'nun çukur yerleridir. En az yağış alan yer* Tuz Gölü çevresi ile Iğdır Ovası civarıdır. (250 mm nin altında)
 Yağışın mevsimlere dağılımı (yağış rejimi) bakımından bölgeler arasında önemli farklılıklar görülür. Karadeniz Bölgesi her mevsim yağışlıdır. Bunun dışında kalan bölgelerde kurak ve yağışlı dönemlere rastlanır. Kurak dönem genellikle yaza rastlarken* yağışlı dönem kışa rastlar.


TÜRKİYE'DE İKLİM ÇEŞİTLERİ
Türkiye'de genel olarak üç ana iklim tipi görülür. Bunlar* Karadeniz ve Akdeniz iklimleri ile karasal iklimdir.

1. Karadeniz İklimi: Bu iklim* asıl olarak Kuzey Anadolu Dağları'nın Karadeniz'e bakan yamaçlarında görülür. Genel özellikleri şöyledir:

 Her mevsim yağışlıdır.
 Doğu Karadeniz Bölümü'nde maksimum yağış sonbaharda* minimum yağış ilkbaharda düşer. Yıllık yağış miktarı 2000 - 2500 mm dir.


 Batı Karadeniz Bölümü'nde de maksimum yağış sonbaharda* minimum yağış ilkbaharda düşer. Yıllık yağış miktarı 1000 -1500 mm dir.


 Orta Karadeniz Bölümü'nde ise maksimum yağış kışın* minimum yağış yazın olmaktadır. Yıllık yağış miktarı 700 -1000 mm dir.


 Karadeniz ikliminin görüldüğü alanlarda kar yağışlı günlerin ortalaması 18 gündür.
 Yıllık ortalama sıcaklık 13-15°C’dir.
 Ocak ayı ortalama sıcaklığı 6 - 7°C’dir.
 Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 21 - 23°C’dir.
 Yıllık sıcaklık farkı 13 -15°C’dir.
 Tabii bitki örtüsü ormandır. Yüksek yerlerde Alpin çayır görülür.
 Kuzey Anadolu Dağları'nın güneye bakan kesimle-rinde* deniz etkisinin azalması nedeni ile yağışlar azalır ve sıcaklıklar düşer. Karasal etki görülmeye başlar. (Kastamonu* Bayburt* Gümüşhane gibi)

2. Akdeniz İklimi: Bu iklim tipi* ülkemizde en belirgin olarak Akdeniz kıyılarında görülmekle birlikte* Ege ve Marmara bölgelerinde de etkili olmaktadır. Genel özellikleri şöyledir:

 Yazlar sıcak ve kurak* kışlar ılık ve yağışlıdır.
 Maksimum yağış kışın* minimum yağış yazın düşer.
 Yaz ve kış yağışları arasındaki fark oldukça fazladır.


 Yıllık yağış ortalaması 600 - 1000 mm arasında değişir.
 Yıllık sıcaklık ortalaması 18 - 20°C’dir.
 Ocak ayı ortalaması 8 - 10°C* Temmuz ayı ortalaması ise 28 - 30°C’dir.
 Yıllık sıcaklık farkı 15 - 18°C arasında değişir.
 Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanması* Akdeniz ikliminin iç kesimlere sokulmasını sağlamıştır.
 Marmara'da görülen Akdeniz ikliminde* yazlar Akdeniz kıyılarına göre daha serindir. Kışlar ise soğuk ve karlı geçer.


 Akdeniz ikliminin karakteristik bitki örtüsü zeytin* zakkum* mersin* kocayemiş* defne* kekik* vb. bitkilerden oluşan makilerdir.

3. Karasal İklim: Ülkemizde karasal iklim* İç Anadolu* Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri ile İçbatı Anadolu Bölümü'nde görülür. Ancak karasal iklim* bu bölgelerde bazı farklılıklar gösterir. Ülkemiz-deki orasal iklimin özellikleri hakkında şunları söyleyebiliriz:

 Yazlar sıcak ve kurak* kışlar soğuk ve kar yağışlıdır.
 İç Anadolu Bölgesi'nde maksimum yağış İlkbaharda* minimum yağış yazın düşer.
 İç Anadolu'da ortalama yağış 300 - 400 mm'dir. (Yüksek yerlerde 500 - 600 mm'yi bulur)
 İç Anadolu'nun kış sıcaklık ortalaması 1 - 2°C* yaz sıcaklık ortalaması 22 - 23°C* yıllık sıcaklık ortalaması ise 10 - 12°C’dir.


 Ege Bölgesi'nin İçbatı Anadolu Bölümü'nde yağışlar kıyıya nazaran çok azdır.

 Doğu Anadolu'nun kuzeydoğu kesiminde yıllık sıcaklık ortalaması 4 - 6°C’dir.
 Kuzeydoğu Anadolu'da kış sıcaklık ortalaması -7* -10°C* yaz sıcaklık ortalaması 17 - 19°C’dir.


 Yıllık yağış miktarı 500 - 600 mm'dir.
 Kuzeydoğu Anadolu'da maksimum yağış ilkbaharda ve yazın* minimum yağış kışın görülür.
 Güneydoğu Anadolu'da ise ortalama yağış 400 - 700 mm’dir.
 Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kış mevsimi pek donlu geçmemekle beraber* yaz mevsiminde şiddetli kuru sıcaklar egemendir.


 Güneydoğu Anadolu'da yıllık ortalama sıcaklık 15 - 16°C* kış sıcaklığı 3 - 4°C* yaz sıcaklığı ise 30 - 35°C dir.
 Güneydoğu Anadolu'da maksimum yağış kışın* minimum yağış yazın düşmektedir.

_________________
@[)M!N ------>>>> $€R[)@R Y@ZICI
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://genclik.0forum.biz,   www.aybisoft.com  bütün web siteler
 
Türkiye iklim...
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
GENÇLİK FORUM :: Eğitim :: Liseler :: Coğrafya-
Buraya geçin: